Bezpieczeństwo gaśnic pod dozorem

Bezpieczeństwo gaśnic pod dozorem

Gaśnice należą do grupy najpowszechniej stosowanych urządzeń technicznych znajdujących się pod dozorem technicznym.
Gaśnica musi być nie tylko zawsze sprawna, ale też bezpieczna dla osoby, której przyjdzie jej użyć oraz dla osób postronnych. Nagłe, niespodziewane rozszczelnienie zbiornika gaśnicy może okazać się tragiczne w skutkach.
Dlatego zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz. U. poz. 1468), dozorowi technicznemu podlegają zbiorniki przenośne, m.in. zbiorniki wchodzące w skład gaśnic przenośnych i przewoźnych:
– na czynnik gaśniczy,
– (butle) na czynnik pędny.
Wymienione wyżej zbiorniki przenośne w fazie ich wytwarzania objęte są dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady nr 97/23/WE z dnia 29 maja 1997 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących urządzeń ciśnieniowych (Dz. Urz. WE L 181 z 9.07.1997, s. 1 z późn. zm.) – dalej dyrektywa 97/23/WE, wdrożoną do polskiego prawa rozporządzeniem ministra gospodarki z 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń ciśnieniowych i zespołów urządzeń ciśnieniowych (Dz.U. Nr 263, poz. 2200). Natomiast badania eksploatacyjne tych zbiorników, wytworzonych zgodnie z dyrektywą i oznakowanych symbolem CE, przeprowadza Urząd Dozoru Technicznego jako organ dozoru technicznego na mocy ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. Nr 122, poz. 1321 z późn. zm.) – dalej u.d.t.
Zgodnie z art. 8 u.d.t. minister właściwy do spraw gospodarki określa w drodze rozporządzenia warunki techniczne dozoru technicznego dla poszczególnych rodzajów urządzeń. Obecnie nie ma jednak rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego dotyczących eksploatacji zbiorników gaśnic. Oznacza to, że nie ma obecnie aktu prawnego regulującego praktyczne aspekty wykonywania dozoru w tym zakresie.
Jednak wspomniana ustawa nakazuje UDT sprawowanie dozoru nad zbiornikami ciśnieniowymi gaśnic. W związku z tym sposób przeprowadzania badań tych zbiorników został określony w procedurach wdrożonego w UDT systemu jakości i oparty jest na dobrej praktyce inżynierskiej, w której wykorzystywane są – mające zastosowanie – aktualne normy europejskie.

Badania gaśnic

W procedurze wdrożonego w UDT systemu jakości ustalono m.in. terminy badań okresowych i formy dozoru technicznego dla poszczególnych rodzajów zbiorników gaśnic.
1. Zbiorniki gaśnic (z wyjątkiem śniegowych) o pojemności nie większej niż 6 litrów, znajdujące się pod stałym ciśnieniem (gaz pędny zmagazynowany jest razem z czynnikiem gaśniczym) oraz zbiorniki na czynnik gaśniczy wszystkich gaśnic przenośnych (masa gotowej do użycia gaśnicy nie przekracza 20 kg), które zasilane są czynnikiem pędnym z dodatkowego zbiornika (butla, nabój):
– forma dozoru technicznego – dozór uproszczony;
– zgodnie z u.d.t. w toku eksploatacji zbiorników gaśnic objętych dozorem technicznym uproszczonym nie są wykonywane badania okresowe.
2. Zbiorniki gaśnic pianowych oraz z innym czynnikiem gaśniczym na bazie wody, bez wykładziny antykorozyjnej o pojemności większej niż 6 litrów, znajdujące się pod stałym ciśnieniem (gaz pędny zmagazynowany jest razem z czynnikiem gaśniczym):
– forma dozoru technicznego – dozór pełny;
– badania okresowe – co trzy lata, z tym że dla zbiorników gaśnic oznaczonych symbolem CE w terminach zgodnych z instrukcją eksploatacji wytwórcy, jeżeli w instrukcji określono jednoznacznie inne terminy.
3. Zbiorniki gaśnic:
a) pianowych oraz z innym czynnikiem gaśniczym na bazie wody, z wykładziną antykorozyjną,
b) proszkowych,
c) halonowych;
o pojemności większej niż 6 litrów, znajdujące się pod stałym ciśnieniem (gaz pędny zmagazynowany jest razem z czynnikiem gaśniczym):
– forma dozoru technicznego – dozór pełny;
– badania okresowe – co pięć lat, z tym że dla zbiorników gaśnic oznaczonych symbolem CE w terminach zgodnych z instrukcją eksploatacji wytwórcy, jeżeli w instrukcji określono jednoznacznie inne terminy.
4. Zbiorniki gaśnic śniegowych i butle na czynnik pędny w gaśnicach:
– forma dozoru technicznego – dozór pełny.
– badania okresowe – co dziesięć lat (tak jak dla butli gazowych objętych „Umową europejską dotyczącą międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych – ADR”), z tym że dla oznaczonych symbolem CE zgodnie z instrukcją eksploatacji wytwórcy, jeśli w instrukcji określono jednoznacznie inne terminy.
5. Gaśnice przewoźne (masa gotowej do użycia gaśnicy przekracza 20 kg), zasilane czynnikiem pędnym z dodatkowego zbiornika (butli) występowały i nadal mogą występować pod nazwą nadaną przez producenta jako „agregaty gaśnicze”. Zbiorniki na czynnik gaśniczy, zasilane czynnikiem pędnym z butli, będących wyposażeniem agregatów gaśniczych (gaśnic przewoźnych), objęte są rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 lipca 2003 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji niektórych urządzeń ciśnieniowych (Dz. U. Nr 135, poz. 1269). Forma dozoru technicznego oraz terminy badań tych zbiorników zawarte są w załączniku do ww. rozporządzenia (Lp. 62, 69).

Badania odbiorcze

   Zbiorniki gaśnic oznakowane CE i objęte formą dozoru technicznego pełnego mogą być eksploatowane po uzyskaniu decyzji zezwalającej na eksploatację, zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.t. Zbiorniki powinny być zgłoszone we właściwym terenowo oddziale UDT wraz z dokumentacją (deklaracją zgodności w rozumieniu dyrektywy 97/23/WE oraz instrukcją eksploatacji).
UDT jako organ dozoru technicznego nie przeprowadza badań i sprawdzeń, które zostały już wykonane u wytwórcy w ramach kompleksowej oceny zgodności zbiornika posiadającego oznakowanie CE. UDT wykonuje natomiast czynności wynikające z art. 14 ust. 2 u.d.t. Zakres badań odbiorczych został określony dla zbiorników, które zgodnie z wymaganiami dyrektywy 97/23/WE zasadniczo wprowadzane są do obrotu w „zespole urządzeń ciśnieniowych” oznakowanym symbolem CE, zdefiniowanym w tejże dyrektywie.
Badanie odbiorcze zbiorników gaśnic wprowadzanych do obrotu w „zespole urządzeń ciśnieniowych” oznakowanym CE, obejmuje następujące czynności:
– sprawdzenie kompletności i odpowiedniości dokumentacji – sprawdzenie przedłożonej dokumentacji zespołu urządzeń ciśnieniowych (deklarację zgodności dotyczącą zespołu urządzeń ciśnieniowych w rozumieniu dyrektywy 97/23/WE oraz instrukcję jego eksploatacji w języku polskim);
– identyfikację zbiornika;
– sprawdzenie oznakowania i stanu technicznego zbiornika oraz zgodności wyposażenia zbiornika z dokumentacją.
Po przeprowadzeniu badań odbiorczych z wynikiem pozytywnym inspektor nanosi na zbiornik naklejkę informującą o dacie następnego badania okresowego (termin następnego badania zbiornika jest wyznaczany, licząc od daty jego wyprodukowania), sporządza protokół z wykonanych czynności i wydaje decyzję zezwalającą na eksploatację zbiornika – zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.t.

Badania okresowe

   Zbiorniki gaśnic objęte formą dozoru technicznego pełnego, w toku eksploatacji podlegają badaniom okresowym wykonywanym w wyżej określonych w odstępach czasu.
Badania okresowe przeprowadzane są przez inspektorów Urzędu Dozoru Technicznego na wniosek eksploatującego lub działającego w jego imieniu przedstawiciela.
Sposób wykonywania poszczególnych czynności podczas badania okresowego oraz kryteria oceny stanu technicznego są oparte na poniższych normach, odpowiednio do konstrukcji zbiornika. W przypadku zbiorników oznakowanych CE uwzględnia się także wymagania instrukcji eksploatacji wytwórcy.
Podczas badania stosowane są następujące normy:
a) PN-EN 1968:2002 „Butle do gazów – Okresowa kontrola i badania stalowych butli do gazów bez szwu”,
b) PN-EN 1802:2002 „Butle do gazów – Okresowa kontrola i badania butli do gazów bez szwu ze stopu aluminium”,
c) PN-EN 1803:2002 „Butle do gazów – Okresowa kontrola i badania butli spawanych do gazów ze stali węglowej”.
Eksploatujący gaśnicę, której zbiornik podlega dozorowi technicznemu pełnemu musi pamiętać o terminach okresowych badań technicznych. Potrzebne informacje można uzyskać w najbliższym terenowym Oddziale UDT – adresy i telefony na stronie internetowej www.udt.gov.pl

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*